Улс төр
НАМ ДАГАВАЛ АМ ТОСДОНО
Хэзэний малч удмын монголчууд “Мал дагавал ам тосдоно” гэж хүүхэд багачууддаа сургасаар ирсэн. Харин өнөө цагт хэн нэгэн нь ил цагаан хэлэхгүй ч “Нам дагавал ам тосдоно” гэдэг сургааль бий болж.
Иймдээ ч улс төрийн намууд олон жилийн түүхтэй, олон зуун мянган гишүүнтэйгээ бахдан мэдээлж, наашаа гэсэн бүхнийг хаман авч гал улаан батлах гардуулах нь гайхамшигтай. МАН гэдэг нам түүхийнхээ туршид намд элсүүлэхдээ орлогчийн нэг жилийн хугацаа өгч, тусгай батлах гардуулан “хянаж, нягталж” нарийн шигшүүрээр шигшдэг байсан нь ч бүр мартагдсан. Нэг дор зуу зуугаар нь л элсүүлэн батлахаа зүгээр л цагаан сарын бэлэг шиг түгээдэг болсон.
“Өнөөдөр улс төрийн ууган хүчин Монгол Ардын Нам үүсгэн байгуулагдсаны 98 жилийн ойн баярын өдөр. Жил бүр энэ өдрийг “Эх орончдын баяр”-ын өдөр болгон тэмдэглэж ирсэн бөгөөд МАН түүхт 98 жилийн ойн баярын өдрөө 98 шинэ гишүүн элсүүлэх ёслолын арга хэмжээг Тусгаар тогтнолын ордонд зохион байгууллаа. 2019 оны гуравдугаар сарын 01” гэсэн мэдээ олон нийтийн сүлжээнд байж л байна.
МАН гэдэг энэ намыг дэмжиж, дарга даамлуудаас нь бат илэрхийлэх гардан авч байгаа энэ хүүхэд залуучууд үнэхээр намын, “улс орноо хөгжүүлж, ард түмнээ цэнгэлийн манлайд хүргэх”бодлого, зорилтыг нь уншиж ойлгож, ухамсарлан энэ бүхнийг нь хэрэгжүүлэхэд оюун ухаанаа дайчлан оролцох гэж ингэж яаран намд элсч байна уу……???
Монголын улс төрд зонхилох үүрэг гүйцэтгэж байгаа МАН, АН гэсэн хоёр том намын үзэл, бодлого чиглэлийг яг таг уншиж ойлгоод “энэ нам л үнэхээр улс орноо хөгжүүлэх юм байна”хэмээн сонголтоо хийж байна уу, манай нэрт сэтгүүлч Б.Дашрэнцэнгийн бичсэнчлэн “Зүүний” гэдэг нь зүүн талд, “барууны” гэдэг нь баруун талд байдаг гэж ойлгоод байна уу. Улс төр, намын үзэл баримтлал гээд том ярихаа байя гэхэд энэ залуус энэ намуудынхаа үүх түүх, монголын түүхэнд оруулсан хувь нэмэр, үйлийг сайн мэдэх үү. Бүтэн зууны түүхтэй гэх МАН гэхэд л байгуулагдсаныхаа дараагийн хоёр дахь оноос Ерөнхий сайд Д.Бодоог буудан алаад энэ хэлмэгдүүлэлт 1970, 80-аад он хүртэл үргэлжилж 30 гаруй мянган хүнийг буудан хороож, монголын үе үеийн олон сэхээтнийг хорьж цагдаж, цөлж шийтгэж байсныг уншаа болов уу.
Эсвэл өөр зүйл, учир шалтгаан, алсын бодол байна уу.
Юу гэвэл…улс төрийн нам дагаж, энд тэндэх арга хэмжээнд нь дарга нарын цүнх барьж гүйгээд байвал амжиргаатайгаа залгачихдаг юм байна гэсэн үзэл сүүлийн жилүүдэд их газар авч байгаагийнх. Өнөөдрийн Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх, УИХ-ын гишүүн асан Я.Содбаатар, Ж.Энхбаяр….гээд олон хүн нэгэн цагт Монголын ардчилсан социалист залуучуудын холбоо/МАСЗХ/, сүүлдээ Нийгмийн ардчилал монголын залуучуудын холбоо /НАМЗХ/ гэдэг байгууллагаар дамжиж Н.Энхбаярын нүдэнд өртөх гэж “даргаа, даргаа” хэмээн хойно өмнөө орон гүйлдэж л явсан улс. Иймдээ ч тэд өнөөдөр хоолтойгоо залгаж энд тэнд, дотоод гадаадад хэдэн тэрбумаар үнэлэгдэх харш хаустай болчихсон. Тэр ч бүү хэл хууль бус өдий төдий хэрэг зарга болоход нь ард нь МАН гэдэг асаалттай том танк байж байгаад ял зэмгүй мулталчихдагийг хойч үеийн залуучууд хараад л сууж байгаа.
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх гэхэд л Хадгаламж банкны мөнгөөр Солонгост казино тоглосон хэргээр 2014 онд шүүгдэж ял авчихсан байсан атлаа өнөөдөр харин ч улам дээшээ өгсөөд явж байгааталаар хэвлэлээр хэчнээн их шуугив даа. Энэ нь залуучуудад “энэ МАН-ыг дагавал….” гэсэн “сургамж” болохгүй гэж үү. УИХ-ын гишүүд бараг бүгдээрээ Жижиг дунд үйлдвэр хөгжүүлэх сангийн зээлийг давуу байдлаа ашиглан аваад банк бус санхүүгийн байгууллагаараа дамжуулан мөнгө хүүлж байсан нь илэрсэн ч нэг нь ч хариуцлага хүлээлгүй хөлжиж авсныг бас энэ залуучууд сонсоогүй өнгөрсөн гэж үү.
Капитал банкыг дампууруулж төрийн 300 гаруй тэрбум төгрөгийг завшчихсан УИХ-ын гишүүн Д.Ундармаа гэж нэг тод жишээ байна. Энэ их мөнгийг зохион байгуулалттайгаар бүлэглэн идэж завшчихаад “надад нэг ч төгрөгийн хөрөнгө байхгүй” гэсэн алдарт үгээ хэлж байгаад хоёр жил гаруйхны ял аваад явж байгаа хүнийг энэ хаваржингаа л “хоёр жил сууж гарч ирээд тэр олон зуун тэрбум төгрөгөө идээд хэвтэнэ дээ” гэж бичсэнийг өнөөдөр МАН-д элсч байгаа тэр хүүхдүүд сонсоогүй, уншаагүй гэж бодно уу.
“УИХ-ын гишүүн М.Оюунчимэг гэхэд л 2015 онд жилийн 14 сая төгрөгийн орлоготой байж. Гэтэл нэг жилийн дараа 2016 онд УИХ-ын гишүүн болоод гэр бүлийн орлого нь 156 сая болж өссөн байна. Энэ байдлаар тэдний гэр бүлийн орлого 2015 онд 30, 2016 онд 70, 2017 онд 357, 2018 онд 461 сая төгрөг болох замаар өсчээ” гэсэн мэдээллийг энэ залуус олон нийтийн сүлжээ, мэдээллийн сайтуудаас уншаагүй гэжүү….Нам дагаж далдаганах, сурвалжлагч байхаасаа л дарга нараас салдаггүй байсны ач тус ийм байдгийн бэлээхэн жишээ энэ биш үү.
“Хуульч эрхзүйч мэргэжилтэй, энэ чиглэлээр суралцаж байгаа 50 залуу МАН-д элсч бат илэрхийлэх гардан авлаа” гээд л als.mn сайт энэ 2020 оны зургадугаар сарын 16-нд мэдээлж. Хуульчид, хуульч болох гээд сурч байгаа залуус яагаад МАН-д ингэтлээ хайртай дуртай болов.
Нэгд өнөөдөр хуульчид шиг хамгийн их авлига авч хөлждөг ажил мэргэжил цөөн. Нэг тэрбум төгрөгийн хадгаламжтай хүн шүүгчид дунд байсныг Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн дарга асан Д.Лүндэндорж нь “энэ олон шүүгч дотор тэрбум төгрөгийн хадгаламжтай хүн байж болдоггүй юм уу” хэмээн өмгөөлж байлаа. Нөгөө талаар авлига авсан нь илэрч асуудал үүсэхэд ард нь мөн л асаалттай танк МАН байх хэрэгтэй учраас тэр. Өнөөдөр авлига авсан гээд байгаа шүүгч, хуульчдаас хэд нь ял шийтгэл хүлээсэн юм. Чоно ойрынхдоо өлзийтэй гэгчээр зүгээр л өнгөрдгийг энэ 50 залуу ойлгоод байна.
Энэ бүхэн бол дээд зиндааны хэсэг. Ингэтлээ дээшээ явдаггүй юм гэхэд дунд доод шатандаа ч МАН-ын гишүүн байна гэдэг хэр хэмжээндээ таарсан хаялгатай. Сая болж өнгөрсөн УИХ-ын сонгуулиар гэхэд л Увс аймгийн МАН-ын хороо “Орон нутгийн сонгуульд нэр дэвшээд ялбал 300 сая төгрөгийн тендер өгнө” гэсэн албан бичиг нэр дэвшигчиддээ өгсөн нь ил болж шуугиан тарьж байлаа. МАН хэзээний сурснаараа зохиомол бичиг, эвлүүлэг гээд л байсан. Үнэн ч бай, худал ч бай албан бичгээр биш юм гэхэд ам тохироо, амлалт байсан л байж таараа. Энэчлэн тендер, зээл гээд өнөө л ЖДҮ шиг аймаг сумын ИТХ-ын гишүүд түрүүлээд авдгийн нэг тод жишээ. Ах дүү, хамаатан садан найз нөхөддөө тендер аваад өгнө, өнөөдөр улс даяар хавтгайраад байгаа халамж үйлчилгээнд тэднийгээ хамруулна.
Үүний дараах буюу хамгийн доод түвшинд намын батлах өвөртөлсөн дэмжигчид гэж бий. Тэдний хувьд сонгууль гэдэг дөрвөн жилд нэг тохиох томоос том саалийн үнээ, ёстой л хөлд нь хий оруулж гүйлгэнэ. Тэд өөрөө ч сайн ойлгоогүй зүйлийг өнгө үнэртэйгээр ярьж, сайн таньж мэдэхгүй нэгнийг өөрийн нь л намын бол тэнгэрт тултал нь магтан сайшааж, сонин сэтгүүл тарааж гүйснийхээ хишгийг хүртдэг үе. За тэгээд тэр хүн нь ялчихвал ажлын хөлсөө авахын дээр, жинхэнэ, хуурамч нь хамаагүй нэг дээд сургуулийн дипломтой бол дүүрэг, хороонд нэг “аятайхан” ажил ч юу магад. Тэнд дөрвөн жил суухад УИХ-ын гишүүд, Нийслэл дүүргийн засаг дарга, ИТХ-ын гишүүд шиг биш юм гэхэд өөрийн хэр хэмжээндээ таарсан авлигаар хөөрхөөн хөлжөөд авна. Санхүү, эдийн засгийн мэргэжилтэй нь бол бүр томроод татвар, гааль, мэргэжлийн хяналт гээд жинхэнэ авлигын “саалийн үнээ”-нд ажилд орно. Бүүр доод шатных нь бол дөрвөн жилдээ халамж, тусламжаас хоцрохгүй баталгаатай болно. Ядахнаа л хэсгийн ахлагч болно шүү дээ…..
Чухам иймдээ л улс төр бүү хэл, өөрийгөө ч бүрэн таньж мэдээгүй багацуул хүүхдүүд намд, МАН-д бөөн бөөнөөрөө элсэн “тангараг” өргөж яваа нь үнэн.
Харин У.Хүрэлсүх тэргүүтэй дээд язгууртан ямбатны хувьд бол энэ хүүхдүүд зүгээр л хурууны хүүхэлдэй. Юугаа ч мэдэхгүй тэд зүгээр л суу гэсэн газар сууж, бос гэхээр босч, намын нь тугийг барин гудамжаар “МАН л биднийг аварна, МАН-ын төлөө саналаа өгцгөөе”- гэж хашгиран явцгааж байх нь хэрэгтэй. Тэдний хүчээр худал үнэн амлаж байж төр засгийн эрхийг авсан байхад үгсэн нийлж жинхэнэ өрөм болох тэрбум, тэрбумаар нь идэж завшчихаад хусам төдий хэд гурван төгрөгийг нь тэр олон хүүхэд залууст хаяж өгнө. Бүр нэг ичих нүүрэндээ илэг нааж, дарга нарт ойртон, цүнхийг нь барьж, гутлын тоосыг арчин үдээсийг нь уяж өгдөг цөөн хэд нь хожмын Ц.Сундуй, У.Хүрэлсүх, Ж.Энхбаяр, Я.Содбаатар, Амарбаясгалан болно. Өнөөдөр ч тэр цүнх баригчдын нүдэнд энэ хүмүүсийн гадаадад бариулсан харш хаус, албан тушаал нь харагдаад л гүйж яваа.
“Нам дагавал ам тосдоно” гэдэг манай ирээдүй үеийг буруу л замаар хөтөлж, эрдэм сурч боловсрол мэргэжил эзэмшихээс илүү чухал болсон нь харагдаад л байх юм даа.
Х.ӨЛЗИЙ
Улс төр
Улс төрийн намын тухай хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг анхны хэлэлцүүлэгт шилжүүлэв
Улсын Их Хурлын 2024 оны намрын ээлжит чуулганы өнөөдрийн үдээс өмнөх нэгдсэн хуралдаан 10 цаг 06 минутад гишүүдийн 52.4 хувийн ирцтэй эхэлж, Улс төрийн намын тухай хууль /Шинэчилсэн найруулга/-ийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэхийг үргэлжлүүллээ.
Улсын Их Хурлын чуулганы 2024 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн хуралдаанаар төслийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг эхлүүлсэн бөгөөд өнөөдрийн хуралдаанаар санал хураалт явуулав. Чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оролцсон Улсын Их Хурлын 68 гишүүний олонх дэмжив. Иймд анхны хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр харьяалах Байнгын хороонд шилжүүллээ.
Дараа нь Цөмийн аюулгүй ажиллагааны тухай конвенц соёрхон батлах тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлж, соёрхон батлахыг дэмжих эсэхээр санал хураалт явуулахад санал хураалтад оролцсон гишүүдийн олонх дэмжив. Мөн Цөмийн материалыг биечлэн хамгаалах тухай конвенцын 2005 оны нэмэлт, өөрчлөлтийг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлж, соёрхон батлахыг дэмжих эсэхээр санал хураалт явуулсан. Чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оролцсон Улсын Их Хурлын 76 гишүүний 70 нь дэмжин, баталлаа. Бага хэмжээний цөмийн материалын шинэчилсэн протоколыг соёрхон батлах тухай хуулийн төслийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлэг 2024 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн хуралдаанаар эхэлсэн бөгөөд өнөөдрийн хуралдаанаар санал хураалт явуулав. Чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оролцсон Улсын Их Хурлын 76 гишүүний 90.8 хувь нь дээрх хуулийн төслийг соёрхон батлахыг дэмжлээ.
Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 46 дугаар зүйлийн 46.1.3-т “Улсын Их Хурал энэ хуулийн 46.1.2-т заасан хууль, тогтоолын эцсийн найруулгатай танилцаж ёсчлохыг зөвшөөрөх” гэж заасны дагуу Цөмийн энергийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хууль болон хамт баталсан хуулиудын эцсийн найруулгыг сонсов.
Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хууль болон хамт баталсан хууль, тогтоолд бүхэлд нь тавьсан Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хоригийг Монгол Улсын Их Хурал хүлээж авсантай холбогдуулан хууль, тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудал хэлэлцэх дэгийн тухай хуулийн төслийг хэлэлцэж, Ёс зүй, дэгийн болон Хууль зүйн байнгын хорооны хамтарсан санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн Ч.Лодойсамбуу танилцууллаа.
Улсын Их Хурлаас 2024 оны 11 дүгээр сарын 08-ны өдөр баталсан Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хууль болон хамт баталсан хууль, тогтоолд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч 2024 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдөр бүхэлд нь хориг тавьсныг Улсын Их Хурал 2024 оны 11 дүгээр сарын 22-ны өдөр хүлээн авсан.
Ёс зүй, дэгийн болон Хууль зүйн байнгын хорооны 2024 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдрийн хамтарсан хуралдаанаас Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хууль болон хамт баталсан хууль, тогтоолд бүхэлд нь тавьсан хоригийг Улсын Их Хурал хүлээн авсантай холбогдуулан хууль, тогтоолыг хэрхэн хэлэлцэх талаар санал боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгуулсан юм. Улсын Их Хурлын гишүүн Ч.Лодойсамбуу ажлын хэсгийг ахалж, бүрэлдэхүүнд нь Улсын Их Хурлын гишүүн А.Ариунзаяа, Д.Ганмаа, М.Нарантуяа-Нара, П.Сайнзориг, Ц.Сандаг-Очир, Х.Тэмүүжин, Г.Уянгахишиг, Б.Хэрлэн нар ажиллажээ.
Ажлын хэсэг 2 удаа хуралдаж, Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 16 дугаар зүйлд заасан “Хуралдааны дэгээр зохицуулаагүй асуудлыг хэлэлцэх журам”-ыг баримтлан Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хууль болон хамт баталсан хууль, тогтоолд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчөөс бүхэлд нь тавьсан хоригийг Улсын Их Хурал хүлээж авсантай холбогдуулан хууль, тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудлыг хэлэлцэх дэгийн тухай хуулийн төсөл боловсруулан энэ сарын 28-ны өдөр Ёс зүй, дэгийн болон Хууль зүйн байнгын хорооны хамтарсан хуралдаанд танилцуулжээ.
Дээрх санал, дүгнэлттэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Батбаяр, Н.Наранбаатар, Л.Мөнхбаясгалан, С.Эрдэнэбат, Ц.Идэрбат, Х.Ганхуяг, Ж.Батжаргал, Д.Ганбат, Ц.Даваасүрэн, С.Амарсайхан, Д.Батлут, З.Мэндсайхан, М.Бадамсүрэн нар асуулт асууж, хариулт авсан. Гишүүд Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулан, Ерөнхийлөгч төсвийн тухай хуульд бүхэлд нь хориг тавьсан тохиолдолд шийдвэрлэх зохицуулалтыг тусгах нь зүйтэй гэдэг байр суурийг илэрхийлж, энэ талаар ажлын хэсгийн ахлагч болон Байнгын хороодын дарга нараас хариулт, тайлбарыг авсан юм. Түүнчлэн орон нутгийн төсвийн хэлэлцүүлгийн цаглавартай холбоотой тодруулгыг Сангийн сайдаас асууж, хариулт авсан.
Дараа нь Байнгын хороодын саналаар Монгол Улсын 2025 оны төсвийн тухай хууль болон хамт баталсан хууль, тогтоолд бүхэлд нь тавьсан Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн хоригийг Монгол Улсын Их Хурал хүлээж авсантай холбогдуулан хууль, тогтоолд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах асуудал хэлэлцэх дэгийн тухай хуулийн төслийг эцэслэн батлахыг дэмжих санал хураалт явууллаа. Санал хураалтад Улсын Их Хурлын 81 гишүүн оролцож, 55 нь дэмжив. Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 44 дүгээр зүйлийн 44.2-т “Нэгдсэн хуралдаанд хуулийн төслийг эцэслэн батлах санал хураалт явуулах бөгөөд Улсын Их Хурлын нийт гишүүний олонх дэмжсэн бол эцэслэн баталсанд тооцно” гэж заасан байдаг.
Хуулийн төсөл ийнхүү батлагдаагүй учир Улсын Их Хурлын дарга Д.Амарбаясгалан Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 90 дүгээр зүйлийн 90.8, 90.9 дэх заалтыг баримтлан Ёс зүй, дэгийн болон Хууль зүйн байнгын хороо хамтарсан хуралдаанаа хийж, холбогдох асуудлыг хэлэлцэхийг даалгав. Үүгээр чуулганы үдээс өмнөх нэгдсэн хуралдаан завсарлалаа гэж Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээлэв.
Улс төр
Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд чиглэсэн бодлого, шийдвэр, үйл ажиллагааг бүх талаар дэмжинэ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ивээл дор зохион байгуулж буй “Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөгжил оролцоо-2024” үндэсний чуулган Төрийн ордонд эхэллээ.
Чуулганаар “Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөгжил, оролцоог хангах төрийн бодлого, ололт амжилт, тулгамдсан асуудал”, “Эрх зүйн орчны шинэчлэл”, “Нийгмийн оролцоог хангахад иргэний нийгмийн байгууллагын үүрэг, хариуцлага,” “Тогтвортой хөгжилд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн оролцоо-Олон улсын байгууллагын дэмжлэг, хамтын ажиллагаа” зэрэг сэдвийг хэлэлцэж, зөвлөмж гаргах юм.
Мөн салбар хуралдаанаар Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийг хангах зөвлөлийн үүрэг, оролцоо, төр, хувийн хэвшил болон төр, иргэний нийгмийн байгууллагын түншлэл, хамтын ажиллагааны талаар хэлэлцэнэ.
Үндэсний чуулганыг Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх нээж хэлсэн үгэндээ, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрх, хөгжил, хамгаалал, оролцоо нь Ерөнхийлөгч, төр, засгийн бодлого, үйл ажиллагааны тэргүүлэх чиглэл гэдгийг тэмдэглэлээ.
Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдээ дэмжих, тэдний сайн сайхан амьдралын төлөөх аливаа бодлого, шийдвэр, санал, санаачилга, үйл ажиллагааг бүх талаар дэмжиж ажиллахаа илэрхийллээ.
“Тэрбум мод”, “Хүнсний хангамж, аюулгүй байдал”, “Цагаан алт”, “Эрүүл монгол хүн” болон “Хархорум хот” үндэсний хөдөлгөөнд хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлнэ гэдгээ хэлэв.
Манай улсад 111 мянга гаруй иргэн хөгжлийн бэрхшээлтэй. Эдгээрийн 84 хувь буюу 93 мянга нь хөдөлмөрийн насных хэдий ч 15 мянга нь л ажил хөдөлмөр эрхэлж байна.
Иймээс төрийн байгууллага, аж ахуйн нэгжүүд тэднийг ажлын байраар хангах хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлэх, орлого, амьжиргааг нь сайжруулах, нийгмийн хамгаалал, боловсрол, эрүүл мэндийн үйлчилгээг чанартай, хүртээмжтэй хүргэх нь чухал байгааг тэмдэглэлээ.
Ялангуяа хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн бүрийг баялаг бүтээгч, үйлдвэрлэгч болгохын төлөө ажиллах, санхүүжилтээ нэмэгдүүлэх, онцлогт нь тохирсон ажил, хөдөлмөрийн шинэлэг хэлбэр, үйлчилгээг өргөжүүлэх шаардлагатайг онцлов.
Орон сууцны зээлийн нөхцөлийг сайжруулах, түрээсийн, нийтийн, амины орон сууцны хангамж, хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, үйлдвэрлэлийн болон ахуйн осол, гэмтлээс шалтгаалсан олдмол хэлбэрийн хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн тоо жил ирэх тусам нэмэгдэж байгаад дүгнэлт хийж ажиллахыг Засгийн газарт чиглэл болголоо.
2017-2021 оны Засгийн газар Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний хөгжлийн газар, Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сэргээн засах хөгжлийн төв байгуулах, Хараагүй хүмүүсийн хөдөлмөр, сургалтын үйлдвэрийг Хөдөлмөр, сургалт, хөгжлийн төв болгон өргөтгөх шийдвэр гаргаж байлаа.
Сүүлийн жилүүдэд ч тулгамдаж буй асуудлуудыг шийдвэрлэх чиглэлээр цөөнгүй арга хэмжээ хэрэгжүүлж байна.
Энэ хүрээнд нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмжийг нь тодорхой хувиар нэмж, танхимын сургалт болон хөгжлийн үйлчилгээнд хамрагдах боломжгүй хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүдийг дэмжих үйлчилгээг хөгжүүлэх, орон нутагт Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний хөгжлийн төв, Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих төвүүдийг байгуулж байна.
Улс төрийн оролцоог нь нэмэгдүүлэхэд анхаарсны дүнд УИХ-д хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийг төлөөлсөн хоёр гишүүн сонгогдсон. Мөн манай тамирчид Паралимпын наадмаас нэг алт, гурван мөнгөн медаль авсан нь хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн хөгжил, нийгмийн оролцоог нэмэгдүүлэх чиглэлд ахиц дэвшил, үр дүн гарч байгаагийн илрэл гэж Ерөнхийлөгч хэлсэн үгэндээ дурдлаа.
Дэлхийн улс орнууд ирэх сард тохиох “Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний эрхийн олон улсын өдөр”-ийг “Хүртээмжтэй, тогтвортой ирээдүйн төлөөх хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн манлайллыг нэмэгдүүлье” уриан дор тэмдэглэх юм.
Улс төр
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Саудын Арабын Хаант Улс, Арабын Нэгдсэн Эмират Улсад ажлын айлчлал хийнэ
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ 2024 оны арванхоёрдугаар сарын 1-9-нд Саудын Арабын Хаант Улсын Эр-Рияд хотноо зохион байгуулагдах Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Талуудын 16 дугаар бага хуралд (UNCCD COP16) оролцох үеэр Саудын Арабын Хаант Улс болон Арабын Нэгдсэн Эмират Улсад ажлын айлчлал тус тус хийнэ.
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ НҮБ-ын конвенцын Талуудын 16 дугаар бага хуралд тус хурлын дараагийн даргалагчийн хувиар оролцож, цөлжилт, уур амьсгалын өөрчлөлт, газрын доройтлын асуудлаарх Монгол Улсын Засгийн газрын байр суурийг илэрхийлж, үндэсний түвшинд хэрэгжүүлж буй бодлого, үйл ажиллагааг танилцуулахын зэрэгцээ НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогч Амина Мохаммед, Цөлжилттэй тэмцэх тухай НҮБ-ын конвенцын Гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга Ибрахим Тио, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн захирагч Аким Штайнер нартай тус тус уулзаж, харилцаа, хамтын ажиллагааны асуудлаар санал солилцоно. Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ мөн бага хурлын үеэр болох Усны дээд түвшний уулзалтад оролцож, Монгол Улсын байр суурийг илэрхийлнэ.
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Саудын Араб, Эмират Улсад ажлын айлчлал хийх үеэр тухайн орнуудын удирдлагатай уулзаж, хоёр талын харилцааг хөгжүүлэх, эдийн засгийн агуулгаар баяжуулах, чингэхдээ хот бүтээн байгуулалт, цахим хөгжил, хиймэл оюун ухаан, төрийн үйлчилгээ зэрэг салбарт хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх асуудлаар дэлгэрэнгүй санал солилцоно.
-
Нийгэм8 цаг өмнө
Т.Дүүрэнг нэг сарын хугацаагаар цагдан хорилоо
-
Нийгэм7 цаг өмнө
12 дугаар сарын 1-нээс техникийн үзлэг, оношилгоонд ороогүй, татвар төлөөгүй, торгуультай тээврийн хэрэгслийг замын хөдөлгөөнд оролцуулахгүй
-
Улс төр10 цаг өмнө
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Саудын Арабын Хаант Улс, Арабын Нэгдсэн Эмират Улсад ажлын айлчлал хийнэ
-
Нийгэм11 цаг өмнө
СХД-ийн хэмжээнд 749.5 тонн давсны нөөцтэй байна
-
Эдийн засаг10 цаг өмнө
“Тэнгэр даатгал” ХХК-ийн хувьцааны анхдагч зах зээлийн арилжааг нээх цан цохих ёслол боллоо
-
Улс төр7 цаг өмнө
Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд чиглэсэн бодлого, шийдвэр, үйл ажиллагааг бүх талаар дэмжинэ
-
Нийгэм11 цаг өмнө
Хүний папиллома вирусийн дархлаажуулалтыг орон даяар эхлүүллээ
-
Улс төр4 цаг өмнө
Улс төрийн намын тухай хуулийг дагаж мөрдөх журмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг анхны хэлэлцүүлэгт шилжүүлэв