Нийгэм
ЖДҮ-ийн зээлтэй АУДИТОР, УЕП-ын орлогч нар улстөрчдийг ШУДАРГА ШАЛГАХ УУ?

Жижиг, дунд үйлдвэрлэл /ЖДҮ/-ийг хөгжүүлэх сангийн үүдээр орсон төслүүдийн 90 орчим хувьд 100 сая төгрөгөөс илүү гарахгүй хэмжээний санхүүжилт шаардлагатай байдаг ч, нэг эрх мэдэлтний нэг л компанийнхаа нэр дээр авдаг зээлийн хэмжээ ТЭРБУМ төгрөгөөс буудаггүй жишиг манайд тогтжээ. Гэтэл Япон улсад ЖДҮ-ийг дэмжсэн санхүүжилтийнхээ 90-ээс илүү хувийг жинхэнэ “жижиг”-үүдэд хуваарилдаг. Бүр дөрөв хүртэлх ажилтантай, хөрөнгө санхүүжилт багатай үйлдвэр, үйлчилгээ эрхлэгчдээ дэмжиж олгодог гэдгийг судлаачид хэлж байгаа юм. ЖДҮ-ийг хөгжүүлнэ гэж олон жил ярьж, төсөв бүрт мөнгө суулгаж ирсэн ч энэ салбарынхныг бодитой дэмжиж, хөл дээр нь босгож, эдийн засагтаа үр өгөөж дагуулъя гэвэл РЕФОРМ-ын шинжтэй өөрчлөлт хийх ёстой гэдгийг хаа хаанаа хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй байна.
ЖДҮ-ийн зээлийг халааслагч томчуудын эгнээ хүрээгээ тэлсээр. Нэр бүхий улстөрчид, Ерөнхий Аудитор, Улсын ерөнхий прокурор /УЕП/-ын орлогч, бизнесийн салбарын “акул”-ууд гэхчлэн байж болох бүхий л томчууд, нам хүчин хамаарахгүй ЖДҮ-ээс мөлждөг болох нь ил болов. Тэд он дамнан ЖДҮ-ийн салбарынхнаас, жинхэнэ эздээс мөнгийг нь булаажээ. Тэгвэл ЖДҮ-ийн зээлийг хүрэх ёстой эздэд нь хүргэхийн тулд алдаа завхрал гаргаж ирсэн шат шатны нөхдүүдтэй хариуцлага тооцох нь зүйн хэрэг.
ЖДҮ-ийн санг хамаарч ажилладаг, салбарын сайдтай хариуцлага тооцох улс төрийн шийдвэр МАН-аас гарсан. Гэхдээ асуудлыг уг үндсээр нь шийдэж буй хэрэг биш ээ. Жижиг, дунд үйлдвэр эрхлэгчдийн зүгээс Ерөнхий сайдад тавьсан шаардлагадаа ЖДҮ-ийн сангийн сүүлийн 5 жилийн үйл ажиллагаа, тайланд АУДИТ хийх тухай тусгасан. Үүний хариуд өчигдөр /2018.10.31/ эрх баригчид шийд гаргахдаа Ажлын хэсэг гаргаж, зээлийн зарцуулалтад шалгалт оруулна гэжээ. Ганц хоёр жил биш, сан албан ёсоор байгуулагдсанаас хойшхи төслийн санхүүжилт, зарцуулалтыг шалгахын тулд томоохон баг ажиллах ёстой. Хөндлөнгийн хараат бус хяналт бас байх ёстой. Мэдээж Ажлын хэсэгт аудитын байгууллага оролцох ёстой. Гэтэл Ерөнхий Аудитор нь ЖДҮ-ийн зээлтэй холбогдчихоод буй нь анхаарах ёстой асуудал юм.
Зээл авсан АУДИТОР хяналт тавьж чадах уу?
Ж.Мөнхбат нарын гишүүд Ерөнхий аудиторт хариуцлага тооцох асуудлыг бүлгийн хуралдааны үеэр тавьсан гэж УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дарга Д.Хаянхярваа мэдэгдсэн. Үндэсний Аудитын газар УИХ-ын харьяаны байгууллага тул тэр шугамаараа сахилга хариуцлага яриад явах нь зүйтэй гэж дугараад байна. Гэтэл Ерөнхий Аудитор Д.Хүрэлбаатарын “Цэн стайл” ХХК ЖДҮ хөгжүүлэх сангаас хөнгөлөлттэй зээл авчихсан байдаг.
Төрийн аудит улстөрөөс хамааралтай байна гэж ярьж суусан Д.Хүрэлбаатар хариуцлагагүй үйлдэлтэй нэгэн байх магадлал өндөр байна. Өмнөх засгийн үед Ерөнхий сайдын орон тооны бус зөвлөхөөр ажиллаж байсан тэрбээр 1993-1994 онд “Ажлын хувцасны” үйлдвэр, “Эрдэнэ” улсын үйлдвэрийн газрын даргаар ажиллаж байсан. 2007 оноос Үйлдвэр, худалдааны яам, 2008 онд Эрдэс баялаг, эрчим хүчний яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, 2012 оноос “Монгол 555” ХХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөлийн дарга, 2016 оноос Барилга, хот байгуулалтын сайдын орон тооны бус зөвлөх, Монгол Улсын Ерөнхий сайдын орон тооны бус зөвлөхөөр тус тус ажиллаж байсан нэгэн юм. Өнгөрсөн оны нэгдүгээр сараас Ерөнхий аудитороор ажиллах болсон. Гэсэн ч ЖДҮ-ийн зээлийг залгигчдын нэг түүнд Ерөнхий аудитороор ажиллах эрх байхгүй харагдаж байна.
Зээл авсан ПРОКУРОР хянаж чадах уу?
ЖДҮ-ийн зээлийг хууль зөрчиж авсан тохиолдолд эрүүгийн хэрэг үүсгэн шалгах тухай МАН-ын шийдвэрт байна. Хоёр хоногийн өмнө ЖДҮ-ийн зээлтэй холбоотой асуудлаар нийслэлийн Прокурорын газар /НПГ/-аас хэрэг бүртгэлтийн хэрэг нээж, шалгуулахаар АТГ-т шилжүүлсэн бөгөөд прокуророос цаашид хянах юм. Гэтэл Ерөнхий прокурорын орлогч, Төрийн хууль цаазын шадар зөвлөх Б.Амгаланбаатар гэдэг нөхөр ЖДҮ-ийн зээл авсан талаар баримт дэлгэгдээд байна.
Тэгэхээр толгой дээр нь ашиг сонирхлын зөрчилтэй этгээд сууж байхад Прокурор шударгаар хяналт тавьж чадах уу гэдэг асуулт яах аргагүй дагаж байна.
Ерөнхий прокурорын орлогч Б.Амгаланбаатарын тухайд өөрийнх нь 100 хувийн эзэмшлийн “Цаст согоот” ХХК нь ЖДҮ-ийг хөгжүүлэх сангаас хоёр жил дараалан зээл авсан байгаа юм. Нэг биш хоёр удаа авсан зээлийн мөнгөөрөө ямар үйл ажиллагаа явуулснаа тайлагнаад суух нь түүний хувьд зохимжгүй. Б.Амгаланбаатарыг хариуцлага бүхий албан тушаалд томилсон нь ЖДҮ-ийн мөнгөнөөс хувьдаа зээлэх зөвшөөрөл олгосон хэрэг биш юм.
Дашрамд өгүүлэхэд, Ерөнхийлөгч Х.Баттулга бүрэн эрхийнхээ хүрээнд УЕП-ын орлогчоор Б.Амгаланбаатарыг томилох саналыг зөвшилцөхөөр ирүүлж, улмаар түүнийг томилсон байдаг. Ерөнхийлөгч ЖДҮ-тэй холбоотой асуудлаар хатуу байр суурьтай байгаа. Тэгвэл түүний саналаар томилогдсон Ерөнхий прокурорын орлогч ЖДҮ-ийн зээлийн “мангас”-уудын нэгээр тодорсонд яаж хандах бол гэдэг бас сонин.
Э.Болорхажид

Нийгэм
Т.Мөнхсайхан: Эмч нарын нэр төр цаашлаад биед халдах байдал газар авч эхэлснийг хуулиар зохицуулдаг болно

Эрүүл мэндийн сайд Т.Мөнхсайхан эрүүл мэндийн салбарт хийгдэж буй бодлогуудын хэрэгжилтэд эмч нарын саналыг сонсох, эмч нарын асуултад шийдвэр гаргах түвшний шууд хариулт өгөх зорилготой “Эмчээ Сонсъё” өглөөний уулзалтыг 6 өдөр зохион байгуулж дууслаа. Тус уулзалтыг танхим болон цахим байдлаар зохион байгуулж 800 орчим эмч нартай нүүр тулсан уулзалт хийлээ. Эмч нарын зүгээс даатгалын санхүүжилт, цалингийн асуудал, эмч нар ажлын байрандаа иргэд үйлчлүүлэгчдийн дарамтад өртөх, зураг видео авах байдлаар нэр хүндэд нь халдах байдал нэмэгдэж буйг учирлаж байв.
Харин Эрүүл мэндийн сайд: “Эмч нарын цалин тодорхой хувиар сүүлийн 4 жилд нэмэгдэж байгаа, хойшид ч нэмэгдэнэ. ЭМДС-ийн өрийг барагдуулж үүсээд байгаа санхүүгийн асуудлыг бүрэн шийдвэрлэхээр ажиллаж байна. “Эрүүл мэндийн салбарын эрх зүйн орчныг сайжруулах”, “Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн тухай” хуулиудыг намрын чуулганаар оруулахаар хүлээгдэж байна. Эмч нарын нэр төрд халдах, цаашлаад биед халдах байдал ч газар авч байгааг хуулиар зохицуулдаг болно. Цаашид эмч эмнэлгийн мэргэжилтний эрх зүйн байдал, нийгмийн асуудал, эрүүл мэнд боловсролд илүү анхаарсан бодлого хэрэгжүүлж ажиллана” гэдгийг онцлов.
Нийгэм
ОХУ-ын “Эконива” компанийн төлөөлөлтэй уулзлаа

Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамны Газар тариалангийн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга Д.Есөн-Эрдэнэ ОХУ-ын “Эконива” компанийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа.
Уулзалтын үеэр талууд газар тариалангийн салбарт хамтран ажиллах боломжийн талаар санал солилцов.
“Эконива” ХХК нь ОХУ-ын 13 бүс нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг, 632.4 мянган га тариалангийн талбай, 116.5 мянган саалийн үнээтэй, хоногт 3700 тонн сүү үйлдвэрлэх хүчин чадал бүхий үндэсний хэмжээний томоохон компани юм. Мөн улаанбуудай, арвай, хошуу будаа, шар буурцаг, вандуй, сэвэг зарам, маалинга, царгас зэрэг таримлын үр үржүүлдэгээрээ онцлогтой.
ГТБХЗГ-ын дарга Д.Есөн-Эрдэнэ “Атрын IV аян”, Монгол Улсын газар тариалангийн бодлого, хууль эрх зүйн орчин, цаашдын зорилтын талаар танилцуулж, сорт сорилт, селекци, техник, технологийн чиглэлээр туршлага судалж, хамтран ажиллах боломжтой талаар танилцуулав.
Нийгэм
“NEXUS Ногоон шийдэл” төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн форум боллоо

Дэлхийн дулаарал нь байгалийн гамшигт үзэгдлийн тохиолдох давтамж, хамрах хүрээг нэмэгдүүлснээр хүн төрөлхтний амьдралд сөргөөр нөлөөлж эхэллээ. Тодруулбал, сүүлийн 30 жилд байгалийн гамшигт үзэгдлийн хэмжээ гурав дахин нэмэгдэж, 10 жилийн дотор цаг агаарын өөрчлөлтөөс үүдэлтэй даатгалын зардал 8 дахин, даатгалын бус зардал 7 дахин нэмэгджээ. Бохирдол, нүүрстөрөгчийн хэт ялгарлаас үүдэлтэй дэлхийн дулаарал нь үер, хар салхи, газар хөдлөлт зэрэг байгалийн гамшгийн шалтгаан болсноор 2100 онд дэлхийн ДНБ 25 хувиар буурах эрсдэлтэй байна. Иймд бодлого боловсруулагчид зөвхөн эдийн засгийн өсөлтийг чухалчлахаас илүүтэй хүлэмжийн хийн ялгарал, дэлхийн дулаарлыг бууруулах тогтвортой ногоон өсөлтийг зорьж эхэлсний томоохон илрэл нь Парисын хэлэлцээр юм.
Парисын хэлэлцээрт дэлхийн 196 улс нэгдсэн бөгөөд үндсэн зорилт нь XXI зуунд дэлхийн дулаарлыг 1.5 хэмээс хэтрүүлэхгүй түвшинд хадгалахад оршиж байгаа юм.
Тэгвэл манай улсын хувьд “Алсын хараа-2050” Монгол Улс хөгжлийн урт хугацааны бодлогод энэ талаар тодорхой тусгасан байдаг. Тухайлбал, “Ногоон хөгжил” зорилтын 6.4 заалтын хүрээнд эрчим хүч, ХАА, барилга, тээвэр, аж үйлдвэр, хог хаягдлын салбарын хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулж, нүүрстөрөгчийн шингээлтийг нэмэгдүүлнэ гэж заасан байдаг. Үүний хүрээнд Зам, тээврийн яам, Эм Эм Эс Инженеринг ХХК-тай хамтран “NEXUS NET ZERO” төслийг хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа юм.
Төслийн танилцуулга буюу “NEXUS Ногоон шийдэл” төр, хувийн хэвшлийн түншлэлийн уулзалтыг 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 03-ны өдөр хийлээ.
Энэ талаар Зам, тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга С.Батболд хэлэхдээ “Зам, тээврийн яам автотээврийн салбарт хийн болон цахилгаан хөдөлгүүртэй автомашины хэрэглээг дэмжих нь зүйтэй гэж үзэж байна. Бид 2019 онд автотээврийн хэрэгслээс үүдэлтэй хог хаягдлын судалгааг мэргэжлийн байгууллагаар, 2022-2024 онд “Автотээврийн хэрэгслийн хөдөлгүүрээс ялгарах хорт хийн агууламжийг хянах тогтолцоог боловсронгуй болгох”-оор судалгааг хийлгэж, ШУТЗ-өөр хэлэлцүүлэн хүлээж авсан.
Дээрх судалгаа, тайланг үндэслэн холбогдох шийдвэр гаргахын тул төр, хувийн хэвшлийн байгууллагуудтай хамтран ажиллах шаардлага бий” гэсэн юм.
Тус хэлэлцүүлгээр дараах хэд хэдэн шийдэл хэрэгтэй байгааг экспертүүд онцоллоо.
- Цахилгаан тээврийн хэрэгслийн цэнэглэх станцын буюу дэд бүтцийг Улаанбаатар хот болон олон улс, улсын чанартай авто зам дагуу үе шаттайгаар бий болгох;
- Цахилгаан автомашины засвар үйлчилгээ, техникийн хяналтын зохицуулалтыг бий болгох;
- Автотээврийн хэрэгслээс үүссэн хог хаягдал болон баттерейг дахин боловсруулах асуудлыг шийдвэрлэх;
- Цахилгаан тээврийн хэрэгслийн хяналт зохицуулалтын холбогдох стандарт, журмыг боловсруулан хэрэгжүүлэх шаардлага тулгарч байна.
-
Нийгэм17 цаг өмнө
“ADOS-2” оношилгоо, үнэлгээний аргачлалын дагуу аутизмын хүрээний эмгэгийн оношилгоог хийж эхэллээ
-
Нийгэм24 цаг өмнө
Барилгын ажил хийх үедээ унаж гэмтжээ
-
Улс төр23 цаг өмнө
П.Батчимэг: Цахилгаан скүүтер, дугуй жолоодон замын хөдөлгөөнд оролцогчийн үүрэг, хориглох зүйлсийг хуульчилна
-
Нийгэм22 цаг өмнө
АТГ: Иргэн, хуулийн этгээдээс 46 гомдол, мэдээллийг хүлээн авав
-
Нийгэм20 цаг өмнө
Нийслэлийн 18 байршилд олон түвшний уулзвар барина
-
Нийгэм23 цаг өмнө
Үндэсний бөхийн тамирчдаас допингийн хяналтын зорилгоор сорьц авч шинжлүүлжээ
-
Улс төр20 цаг өмнө
Австралийн Элчин сайдыг “Найрамдал” медалиар шагналаа
-
Нийгэм19 цаг өмнө
ЭМЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга Д.Очирбат Филиппин улсад ажиллаж байна