Улс төр
Л.Гантөмөр, Ц.Байгалмаа нарт Японы Гадаад хэргийн сайдын өргөмжлөл гардууллаа
Япон улсын Гадаад хэргийн сайдын өргөмжлөл гардуулах ёслол болон баярын хүлээн авалтыг Элчин сайдын өргөөнд өчигдөр /2019.09.12/ зохион байгууллаа. Энэхүү өргөмжлөлийг жил бүр Япон улс, Монгол Улсын харилцааг өргөжүүлэн хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хувь хүн болон байгууллага хамт олонд олгодог бөгөөд энэ жилийн өргөмжлөлийн эздээр Монгол Улсад Япон маягийн техникийн коллежийг таниулан дэлгэрүүлэхэд үнэтэй хувь нэмрээ оруулсан Боловсролын сайд асан Л.Гантөмөр, Нийслэлийн ИТХ-ын төлөөлөгч Цагааны Байгалмаа нарт гардууллаа.
Монгол Улсад Япон маягийн техникийн коллежийг таниулан дэлгэрүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Боловсролын сайд асан Л.Гантөмөр нь 1992 онд Коосэний хоёрдох ээлжийн Монгол оюутнаар Японд суралцжээ. Тэрбээр Японд 1000 инженер сургах хөтөлбөрийг эхлүүлсэн.
Японы Үндэсний Технологийн Хүрээлэнгийн монгол дахь тэргүүн, НИТХ-ын Төлөөлөгч Ц.Байгалмаагийн хувьд анх 1990 онд япон улсад Токиогийн Технологийн Коллежид Японы Засгийн газрын тэтгэлгээр суралцаж төгссөн Коосэн төгсөгч бөгөөд, дараа нь Японы үндэсний их сургуульд хэрэглээний шинжлэх ухааны чиглэлээр доктороо хамгаалан, улмаар Япон улсын төслүүдэд судлаач эрдэмтэн, Японы Шизуокагийн Их Сургууль, Хамацүгийн Анагаахын Их Сургууль, АНУ-ын Харвардын Их Сургуулийн Анагаахын Их сургуульд судлаач багш зэрэг инженерийн чиглэлээр ажиллаж байсан.
“Коосэн” (高専) гэдэг бол япон хэлний “Өндөр төвшний”, “мэргэжлийн”, “сургууль” гэх гурван үгний товчлол аж. Товчхондоо КООСЭН нь дунд сургуулиа төгссөн 15 настай сурагчдад таван жилийн хугацаанд өндөр түвшний мэдлэг олгож ур чадвартай инженерүүдийг бэлтгэдэг боловсролын систем юм. Одоогийн байдлаар Монголд гурван Коосэн технологийн сургууль үйл ажиллагаа явуулж, Монголд нэн шаардлагатай байгаа өндөр мэдлэг, чадвартай инженерүүдийг бэлтгэж байна.
ЯПОН УЛСАД 3100 ОРЧИМ МОНГОЛ ОЮУТАН СУРАЛЦАЖ БАЙНА
Япон улсаас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд М.Такаока өргөмжлөл гардуулах ёслолын үеэр хэлсэн үгэндээ “Япон улсад 3100 орчим Монгол оюутан суралцаж байна. Энэ нь 1000 хүн тутмын нэг нь Япон улсыг сонгож суралцаж байгаа нь Япончуудын хувьд баярлууштай бөгөөд үүний зэрэгцээ өндөр хариуцлага юм. Японд сурч, ажиллаж байхдаа олж авсан туршлага, соёлыг Монголдоо авчран эх орныхоо хөгжилд томоохон хувьд нэмэр оруулна гэдэгт Япончууд бид итгэдэг учир Монгол залуусыг цаашид улам ихээр дэмжих болно. Монгол Улсад Японы загвар болсон боловсролын тогтолцоог хөгжүүлж байгаад туйлын баяртай байна. Үүний нэг нь Коосэний боловсролын тогтолцоо болох текник, технологийн мэргэжлээр мэргэшин практик ур чадварыг эзэмшсэн боловсон хүчнийг бэлтгэдгээрээ онцлог. Япон маягийн техникийн коллеж буюу Коосэний сургууль Монгол Улсад гурав бий. ШУТИС-ийн харъяа Технологийн дээд сургууль, Шинэ Монгол эрдмийн хүрээлэнгийн технологийн коллеж, Техник, технологийн дээд сургуулийн Монгол Коосэн сургуулиудыг 2014 онд байгуулсан. Өнгөрсөн зургадугаар сард дээрх гурван сургуулийн анхны төгсөгчид болох 142 оюутан төгсөн” гэлээ.
Японы Үндэсний Технологийн Хүрээлэнгийн монгол дахь тэргүүн, НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Байгалмаа: МИНИЙ АМЬДРАЛЫН ГАРАА “КООСЭН”-ЭЭС ЭХЭЛСЭН
Монгол залуус Японы коосэн системийн сургалтад 1990-ээд оноос хамрагдаж эхэлсэн байдаг. Зах зээлийн эдийн засаг руу шилжих болсноор хоёр орны харилцаа идэвхжиж инженерийн чиглэлийн мэргэжилтэнг Японы “Коосэн” сургуулиудад илгээх болсон. Тэр үед Япон улс ихэвчлэн Азийн хөгжиж байгаа орнуудаас тэтгэлэгтэйгээр оюутан сургадаг байсан. Энэ хүрээнд Монголоос ч бас оюутан сургаж байснаас хамгийн анх тэнцэж явсан оюутан нь би. Ингээд Токиогийн технологийн коллеж буюу “коосэн”-д электроникийн чиглэлээр суралцсан. Сургуулиа төгсөөд дэвшин суралцаж, япондоо бакалавр, магистр, докторын зэрэг хамгаалсан. Миний амьдралын гараа “Коосэн”-ээс эхэлсэн гэж болно. Монголд бэлтгэгдсэн мэргэжлийн инженерүүд Японд биш эх орондоо сурсан мэдсэнээ хэрэгжүүлж, улсынхаа хөгжлийн төлөө ажлаасай гэж хүсдэг. “Коосэн” боловсролын системийн үндсэн зорилго нь ч энэ юм.
Боловсролын сайд асан Л.Гантөмөр: ЯПОНООС ХУУЛАХ ЗҮЙЛ ИХ БИЙ
Боловсролын салбарынхан салбараа өөд нь татахын тулд бид хоёргүй сэтгэлээр чадлаараа зүтгэсэн. Энэ явцад хамгийн их тус болдог гарын ном гэж хэлж болохуйц зүйл нь Японы боловсрол юм. Японоос хуулах зүйл их бий. Ялангуяа Япончуудын инженер бэлтгэх тогтолцоо, арга зүйгээс бид суралцсан. Ерөнхий боловсролын хөтөлбөрийн шинэчлэлд амьдрах ухааны сургалтад Японы шинэ арга зүйгээс авсан. Нэг ёсондоо Японы хамгийн сүүлийн үеийн суралцахуйгээс бид хуулсан, дуурайсан. Аливааг цээжлэх нь иргэний боловсрол биш юмаа гэдгийг Япон болон Финландын аргаас олж харсан. Иргэний боловсрол гэдэг бол өөрийн бодолтой болохыг хэлдэг юм байна гэдэг ийм үндсэн философи дээр суурилсан тэр аргачлалуудыг бид авсан. Боловсролын хөтөлбөр гэдэг бол мэдлэг, чадвар. Гэхдээ үүнтэй хамт хамгийн чухал нь хүн байх. Хүн болохын тулд 12 жил сурч магадгүй Их сургуульд сурах гээд нийт 20 жилийг зарцуулахад боловсролын салбар хүн болгоход нь яаж ажиллах вэ гэдэг тал дээр бид Японы боловсролын салбарын бүх сайн зүйлийг нь дуурайсан. Япон эрдэмтэд нэг зүйлийг гайхдаг. “Монгол багш нар долоо хоног надаар хичээл заалгаад долоо хоногийн дараа надад зааж эхлэх юм” гэж хэлдэг. Монгол хүн гэдэг бол ийм л авъяас, чадвартай хүмүүс.
Сонирхуулахад, Япон улс 1961 онд “Коосэн” боловсролын тогтолцоог бий болгосон. Одоо 51 сургууль тус улсад үйл ажиллагаа явуулж байна.
Улс төр
“Анхдугаар Үндсэн хуулийн мөн чанар, агуулга, ач холбогдол” сэдвээр улс орон даяар хичээл зааж байна
Монгол Улсын Их Хурал 2023 онд Бүгд Найрамдах Улсыг тунхаглаж, анхдугаар Үндсэн хууль баталсны 100 жилийн ойг тэмдэглэх тухай 64 дүгээр тогтоолыг баталсан билээ.
Уг тогтоолоор Үндсэн хуулиа эрхэмлэн дээдлэх үзэл санааг иргэдэд тайлбарлан таниулах ажлыг зохион байгуулахыг Ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх ажлыг зохион байгуулах Ажлын хэсэгт даалгасан юм.
Монгол Улсын Их Хурлын 2023 оны 64 дүгээр тогтоолыг хэрэгжүүлэх хүрээнд Монгол орон даяар 21 аймаг, нийслэлийн өмчийн бүх хэлбэрийн ерөнхий боловсролын сургуулийн 2024 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн эхний цагийн хичээлийг “Анхдугаар Үндсэн хуулийн мөн чанар, агуулга, ач холбогдол” сэдвийн доор байгуулахаар шийдвэрлэсэн.
Энэхүү хичээлийг сурагчдад Үндсэн хуулийн ач холбогдол, Монгол Улсын үндсэн хууль, үндсэн хуульт ёсны хөгжлийг таниулж, тэдний үндсэн хууль, төрт ёсоо дээдлэх, эх оронч үзэл санааны төлөвшлийг дэмжих зорилгоор зохион байгуулах гэж байна. Улс орон даяар нэг зэрэг зохион байгуулах хичээлд ерөнхий боловсролын 885 сургуулийн 26.228 бүлгийн нийт 797.905 суралцагч хамрагдана.
Хичээл 2024 оны 11 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 08.00 цагт эхлэх бөгөөд нийслэлийн 314, аймаг, сум, багийн 567, бусад 4 сургуулийн бага, дунд, ахлах ангийн сурагчид хамрагдах юм.
Бага ангийн сурагчдад заах хичээлийн агуулгад Үндсэн хуулийн тухай, Үндсэн хууль ба бидний эрх, эрх чөлөө, Үндсэн хууль ба бидний үүрэг гэсэн сэдэв багтсан бол, дунд ангийн сурагчидтай Үндсэн хууль гэж юу вэ гэсэн сэдвээр хэлэлцүүлэг өрнүүлэхээс гадна Монгол улсын Үндсэн хууль, түүний бүтэц, баталсан түүх, хүний эрх, эрх чөлөө, иргэний үндсэн ба журамт үүргийн талаар тайлбарлан таниулахаар хичээлийн агуулгад тусгасан байна.
Ахлах ангийн сурагчидтай Монгол Улсын Үндсэн хууль бидний амьдралд яагаад тийм чухал вэ сэдвээр ярилцан, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, Төрийн дуулал, хэн нэгнээс үл хамааран өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөө хийгээд, Үндсэн хуулиар олгогдсон бусад эрхийн талаар хэлэлцэнэ хэмээн Улсын Их Хурлын Хэвлэл мэдээллийн газраас мэдээллээ.
Улс төр
Боомтын сайд “Тавантолгой төмөр зам” ХХК-ийн үйл ажиллагаатай танилцав
Улс төр
Дата, өгөгдлийн бие даасан байдлыг бүрдүүлнэ
Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү Канад Улсаас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд хатагтай Сандра Шуфани болон Канадын ГХЯ-ны Энэтхэг-Номхон далайн бүс нутгийг хариуцсан худалдааны Ерөнхий төлөөлөгч Пол Топпил, Blackberry компанийн төлөөлөл Мааз Ясин нарыг хүлээн авч уулзлаа.
Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд Ц.Баатархүү “Монгол Улсын Засгийн газрын 2024–2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт хиймэл оюун, их өгөгдөл зэрэг дэвшилтэт технологийг бусад салбарт нэвтрүүлэх, инновац, гарааны бизнес эрхлэгчдийг дэмжих, хүний нөөцийг чадавхжуулах зэрэг үндэсний хэмжээний томоохон ач холбогдолтой арга хэмжээ, төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлэхээр тусгасан. Мөн Кибер аюулгүй байдал, цахим хөгжилд ихэд анхаарч, эрсдэлийн түвшнийг тодорхойлохоор олон байгууллагатай хамтран ажиллаж байна. Мэдээллийн технологийн хүний нөөцийг чадавхжуулах шаардлага их байгаа тул кибер аюулгүй байдлын чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэхэд Канадын их, дээд сургуулиудтай хамтрах, хамтарсан хөтөлбөрийг МУИС, ШУТИС дээр түшиглэн байгуулах чиглэлээр хамтран ажиллахыг хүсэж байна. Түүнчлэн цахим эдийн засгийг хөгжүүлэхэд анхаарч, Мэдээллийн технологийн үйлдвэрлэл, инновацид түшиглэсэн бараа бүтээгдэхүүнийг экспортлох нөхцөлийг бүрдүүлж, УИХ-аас хууль баталсан. Цаашид энэ салбарт хамгийн ээлтэй улс болохыг зорьж байна. 2027 онд Үндэсний хиймэл дагуулаа хөөргөж, сансрын эдийн засгийг хөгжүүлэх амбицтай байна. Мөн дрон туршилтын бүс байгуулах бэлтгэл ажилдаа орсон” хэмээн ярилаа.
Талууд хоёр улсын программ хангамж үйлдвэрлэгч хоорондын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэх, ялангуяа үүлэн тооцоолол чиглэлээр хамтран ажиллах сонирхолтой байгаагаа илэрхийлэв. Хиймэл оюун, их өгөгдөл, машин сургалт гэх мэт орчин үеийн технологийг төрийн үйлчилгээнд ашиглах талаар xамтарсан төсөл хэрэгжүүлэх боломжийг судлан үзэхээ сайд Ц.Баатархүү илэрхийлэв.
Канадын ГХЯ-ны Энэтхэг-Номхон далайн бүс нутгийг хариуцсан худалдааны Ерөнхий төлөөлөгч Пол Топпил “Канадын Засгийн газраас хоёр жилийн өмнө Энэтхэг, Номхон далайн бүс нутаг руу чиглэсэн стратегиа зарласан. Энэ хүрээнд тус бүс нутаг дахь улсуудтай харилцаагаа өргөжүүлэхийг хүсэж байна. Цахим аюулгүй байдал ардчилсан улсуудын хувьд олон сорилтыг дагуулж байна. Энэ чиглэлд Монгол Улсын Засгийн газартай хамтарч ажиллахдаа таатай байх болно. Мөн манай улсын Blackberry компани энэ чиглэлд найдвартай, дэвшилтэт технологийг Засгийн газруудад санал болгож байна” гэж онцоллоо.
Канад Улс нь мэдээллийн технологийн салбарт үндэстэн дамнасан компаниуд болон үндэсний хэмжээний олон компаниудтай. Тэдгээр компаниудыг дэмжин хөгжүүлэх чиглэлээр арвин туршлагатай аж.
“Blackberry” компанийн төлөөлөгч Мааз Ясин “Blackberry компани аюулгүй харилцаа холбоо, цахим аюулгүй байдлын чиглэлд анхаарч ажиллаж байна. Бизнесийнхээ үйл ажиллагааг цахим аюулгүй байдлыг хангахад чиглүүлж, дэвшилтэт технологийг хөгжүүлсэн. Энэхүү технологийг АНУ, GREAT 7, НАТО-тай хамтран ажиллаж байна. Улмаар Азийн цахим хөгжлийг түүчээлэгч улсуудтай хамтрахыг зорьж байна. Ингэхдээ Засгийн газруудад дата мэдээллийн бие даасан байдлыг санал болгож байгаа юм” гэж ярилаа гэж Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны яамнаас мэдээллээ.
-
Улс төр11 цаг өмнө
“Анхдугаар Үндсэн хуулийн мөн чанар, агуулга, ач холбогдол” сэдвээр улс орон даяар хичээл зааж байна
-
Энтертайнмент12 цаг өмнө
Циркийн уран нугараач Э.Лхагва-Очир Алтан цомын эзэн боллоо
-
Нийгэм13 цаг өмнө
Ой модны салбар үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ойн барилдаанд улсын начин Л.Энхсаруул түрүүллээ
-
Энтертайнмент12 цаг өмнө
“Болор цом-42” наадамд оролцох найрагчдын нэрс тодорлоо
-
Нийгэм13 цаг өмнө
Т.Даваадалай: Автомашины импортыг хязгаарлаагүй, улсын дугаар авах шалгуур үзүүлэлтээ л биелүүлэх ёстой
-
Нийгэм13 цаг өмнө
Аюулт үзэгдэл, ослын 115 удаагийн дуудлагаар үүрэг гүйцэтгэжээ
-
Нийгэм13 цаг өмнө
Улс тунхагласны баяраар зарим хилийн боомтууд амарна
-
Дэлхий дахинд11 цаг өмнө
АНУ-ын зарим мужид цас, бороо холилдон орж, хоёр хүн амь насаа алджээ