Эдийн засаг
3.2 тэрбум төгрөгөөр усан оргилуур барих цаг мөн үү!

Нийслэлийн төсөв энэ оны эхний гурван сард 100 тэрбум төгрөгөөр тасарч, цаашдаа 350 тэрбум төгрөгт хүрч болзошгүй байхад 3.2 тэрбум төгрөг гарган Сүхбаатарын талбайн хонхтой цэцэрлэгт усан оргилуур барих нь ээ.
Усан оргилуурыг барихын тулд хоёр жилийн өмнө хэл ам татлан байж уулнаас авчирч суулгасан модоо буцаан сугалж, өөр газарт дахин тарих нь. Газар сэлгэхээр мод нь ургах уу, үгүй юу бүү мэд.
Улаанбаатар хотод улаан шороогоороо эргэж буй газар олон. Харин Сүхбаатарын талбайн хонхтой цэцэрлэг бол хамгийн тохижилт сайтайдаа орно. Ийм газар хэдэн жилдээ гар хүрэх шаардлага байхгүй ч тарьсан модыг нь сугалж аван усан оргилуур барихаар давшиж буй нь араасаа олон хардлага ч дагуулж эхэллээ.
Үнэндээ ч дэлхий дахинаараа Covid-19-өөс яаж сэргийлж, хохирол багатай даван туулах вэ гэдэгт анхаарал хандуулж, онцын шаардлагагүй хөрөнгө оруулалтын ажлаа царцааж, голомтын бүсэд ажиллаж буй эмч, цагдаа, онцгой, хил, гааль, мэргэжлийн хяналтынхнаа аюулгүй хувцас хэрэглэлээр хангаж, цалинг нь нэмэгдүүлэхэд хүч хөрөнгөө хаяж байхад Улаанбаатар хот 3.2 тэрбум төгрөгөөр хөгжимтэй усан оргилуур барина гэж попорч байх юм. Усан оргилууртай боллоо гээд Covid-19-өөс сэргийлж чадах уу.
Эрэлт хэрэгцээгээ бодвол төв талбайд усан оргилуур биш автомашины зогсоолыг л нэмэгдүүлэх шаардлага бий. Гэвч эдгээр ажлыг өнөө жилдээ тэвчиж болно. Харин гэр бүлдээ зарцуулах цагаа хөл хорионы бүсэд өнгөрүүлж, аюулт цар тахлыг дотооддоо алдахгүйн төлөө хоолтой хоолгүй, нойртой нойргүй ажиллаж буй “дайчид”-даа яагаад энэ хөрөнгийг зарцуулж болдоггүй юм бэ? Дүүргийн эмнэлгийн эмч, сувилагч нарт маскнаас эхлээд олон зүйл гачигдаж дутагдаж буй талаар мэдээлэл хөвөрсөөр л байна. Халдвар дотооддоо гарвал хамгаалалтгүй улаан гараараа л тулж ажиллах шаардлагатай болох тухай ярьж буй.
Хэрэв тэдэнд энэ хөрөнгийг өгөх нь хайран байгаа бол зайлшгүй бүтээн байгуулалт шаардлагатай газруудад шилжүүлж яагаад болохгүй гэж…
Олон сая төгрөг зарцуулан байж босгосон ногоон байгууламжаа усан оргилуур барих нэрээр булга татчихаад дахиад татвар төлөгчдийн мөнгөнөөс 3.2 тэрбум төгрөг гаргах нь орлого нь тасарч буй төсөвт нэрмээс л болохоос нэмэр болохгүй.
Хөл хорио тогтоосноос хойш бүтэн хоёр сар өнгөрч, энэ хугацаанд хаалгаа барьсан аж ахуйн нэгжүүдийн тоо нэмэгдсээр байна. Хэчнээн хүн ажлын байраа алдаж, хэдийнх нь өрх гэр амьдрах аргагүй болж байна вэ гэдэг тоймтой судалгаа алга. Гэхдээ Монголын Үндэсний худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимаас хийсэн мэдээллээр бол эхний гурван сарын байдлаар 500 гаруй иргэн ажилгүй болжээ. Цаашид энэ тоо нэмэгдэнэ. Тэр хэрээр нийслэлийн татварт орж ирэх орлого буурна.
Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын Ардчилсан намын бүлгээс тавьсан шаардлагад дурдсанаар бол Засгийн газраас гаргасан ХАОАТ болон нийгмийн даатгал шимтгэлийг зургаан сар авахгүй байхад Улаанбаатар хотын төсөвт ихээхэн хүнд тусахаар байгаа.
Тодруулбал, нийслэлийн төсвийг 2020 онд 1.2 их наяд байхаар баталсан. Үүний 60 хувь буюу 700 гаруй тэрбум төгрөг нь ХАОАТ-аас бүрддэг. Аж ахуй нэгжүүдийг зургаан сар ХАОАТ-аас чөлөөлөхөд 350 тэрбум төгрөгөөр хотын төсөв тасрахаар байгаа. Өөрөөр хэлбэл, энэ тасалдлыг хаанаас нөхөх вэ гэдэг асуудал гарч ирж буй. Нэгд төсвөө тодотгох, хоёрт, тэвчиж болох хөрөнгө оруулалтын зардлаа танах. Өөр хувилбар байхгүй.
Гэвч хот ширэн нүүрлэсээр өнөөдрөөс хөгжимтэй усан оргилуур барина гээд хонхтой цэцэрлэгийг хашаалаад эхэллээ. Хашаалж авч байгаад модыг нь суга татна.
Татвар төлөгчдийн мөнгө ёолох биш, бидний хэтэвчнээс гарах биш гэсэн аясаар төсөвт хайр найргүй ханддаг жишээ зөвхөн энэ усан оргилуурт зарах гэж буй 3.2 тэрбум төгрөгөөр тогтохгүй. Сүхбаатарын талбайн аюулгүй байдлыг хангах нэрээр өнгөрсөн өвөл боржин чулуунууд байршуулаад гологдсон. Нийт өртөг нь 150 орчим сая төгрөг болсон.
Гологдсон чулуунуудыг энд тэнд байршуулж эхэлсэн. Гэвч тэр нь оновчтой шийдэл болж чадаагүйг олон хүн шүүмжилж буй.
Усан оргилуур ч мөн тод жишээ нь болох нь ээ.

Эдийн засаг
Үхрийн цул махны үнэ өсөж 22947 төгрөг болжээ

Нийслэлийн статистикийн газраас махны үнийн мэдээллийг танилцууллаа. Тодруулбал, 2025 оны 04 дүгээр сарын 14-ны өдрийн байдлаар хонины ястай мах нэг килограмм нь дунджаар 17498 төгрөг, үхрийн ястай мах нэг килограмм нь дунджаар 19990 төгрөгийн үнэтэй тус тус худалдаалагдаж байна.
Өмнөх долоо хоногтой харьцуулахад үхрийн ястай махны үнэ 0.4 хувиар өсөж 19990 төгрөг, үхрийн цул махны үнэ 1.4 хувиар өсөж 22947 төгрөгийн дундаж үнэтэй байна.
Эдийн засаг
Уул уурхай олборлолт 857.6 тэрбум төгрөгөөр өсжээ

Аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэл 2025 оны эхний улирлын урьдчилсан гүйцэтгэлээр 7.9 их наяд төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс 1.1(17.0%) их наяд төгрөгөөр өсчээ. Үүнд уул уурхай олборлолт 857.6 (18.6%) тэрбум төгрөг, цахилгаан хий, уур, агааржуулалтын салбар 169.5(27.2%) тэрбум төгрөгөөр тус тус өссөн нь голлон нөлөөлжээ.
Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэл 2025 оны эхний улирлын урьдчилсан гүйцэтгэлээр 5.5 их наяд төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс 857.6 (18.6%) тэрбум төгрөгөөр өсөхөд металлын хүдэр олборлолт 614.0(27.2%) тэрбум төгрөг, чулуун болон хүрэн нүүрс олборлолт 234.4(11.8%) тэрбум төгрөгөөр тус тус өссөн нь голлон нөлөөлсөн байна.
Уул уурхай, олборлох аж үйлдвэрийн салбарт хүрэн нүүрс, цайрын баяжмал, төмрийн хүдэр, зэсийн баяжмал металл агуулгаараа, хайлуур жонш, хайлуур жоншны баяжмалын биет хэмжээ өмнөх оны мөн үеэс 3.2-38.8 хувиар өсөж, харин цэвэршүүлээгүй алт, газрын тос, мөнгөний баяжмал, чулуун нүүрс, баяжуулсан нүүрс, төмрийн хүдрийн баяжмал 8.5-32.0 хувиар буурчээ.
Боловсруулах аж үйлдвэрийн салбарт ус, ундаа жүүс,шингэн сүү, янжуур тамхи зэрэг гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн биет хэмжээ 6.4-56.0 хувиар өсөж, харин металл бэлдэц, самнасан ноолуур, шохой, нүүрсэн шахмал түлш, цэвэр спирт, цагаан архи, катодын зэс,гурил, цемент, ноолууран сүлжмэл эдлэл, малын мах зэрэг гол нэр төрлийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл 2.3 -28.9 хувиар буурсан байна.
Эдийн засаг
Нүүрсний экспортын биет хэмжээ багасжээ

Нүүрсний экспортын биет хэмжээ энэ оны эхний 3 сарын байдлаар 15.8 сая тоннд хүрч, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1.9 сая тонноор багасжээ.
Дэлхийн зах зээлд нүүрсний үнэ буурснаас экспортын орлого өмнөх жилийн мөн үеийнхээс 934 сая ам.доллароор багассан байна. Энэ оны эхний 3 сарын нүүрсний экспортын орлогыг өмнөх оныхтой харьцуулахад үнийн нөлөөгөөр 715 сая, биет хэмжээний нөлөөгөөр 220 сая ам.доллараар багассаныг Гаалийн Ерөнхий газар мэдээлсэн.
Дээрх хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр гадаад валютын эрэлт ч нэмэгджээ. Банкуудаас гадаад валютын дуудлага худалдаанд өнгөрсөн оны 4 дүгээр улиралд 7 хоногт дунджаар 165 сая ам.доллар худалдан авах санал ирж байсан бол тус хэмжээ нь энэ оны эхний улиралд 192.0 сая ам.доллар болж, 27 сая ам.доллароор өсөв. Монголбанк энэ оны эхний улиралд эрэлт, нийлүүлэлтийн богино хугацааны зөрүү, түүнээс үүдэлтэй ханшийн огцом хэлбэлзлийг багасгах, стратегийн ач холбогдолтой бараа бүтээгдэхүүний төлбөрийг саадгүй хийхээр валютын дуудлага худалдааг долоо хоногт 2 удаа зохион байгууллаа. Улирлын шинжтэй валютын урсгалын богино хугацааны зөрүүнээс үүдэлтэй төгрөгийн ам.доллартой харьцах ханш энэ оны эхний улиралд оны эхнээс хойш 2.5 хувиар суларсан байна.
Түүнчлэн, манай улсын гадаад валютын улсын нөөц 5 тэрбум ам.доллар байна. Монголбанкны төсөөллөөр энэ он дуустал улирлын онцлогоо дагаад уул уурхайн салбарын идэвхжил, ноос, ноолуур, аялал жуулчлалын үйлчилгээнээс орох валютын урсгал нэмэгдэх, ирэх оны 4 дүгээр сар хүртэл төлөхөөр хүлээлгэж буй томоохон гадаад өр төлбөр байхгүй учир цаашид төлбөрийн тэнцлийн алдагдал буурах хүлээлттэй байгааг төв банк мэдээлжээ.
-
Нийгэм8 цаг өмнө
АТГ: Хэрэг бүртгэлтийн 1 хэрэгт 5 объектод нэгжлэгийн ажиллагаа явуулав
-
Энтертайнмент5 цаг өмнө
Улсын аварга О.Хангай бөхчүүдийн чансааг тэргүүлж байна
-
Энтертайнмент10 цаг өмнө
“Нүүдэл-999” шатрын анхдугаар тэмцээний бүртгэл үргэлжилж байна
-
Улс төр10 цаг өмнө
Өнөөдөр хуралдах УИХ-ын намын бүлэг, ажлын хэсгүүд
-
Нийгэм10 цаг өмнө
Нийт дуудлагын 14 нь ой, хээрийн түймрийн тохиолдол байна
-
Нийгэм9 цаг өмнө
Өөрийгөө нас барсан гэж хуурамч бичиг баримт бүрдүүлж, хариуцлагаас зайлсхийжээ
-
Нийгэм11 цаг өмнө
Өнөөдөр цахилгаан шугам сүлжээнд хийх засварын хуваарь
-
Нийгэм10 цаг өмнө
ХӨСҮТ: Улаанбурхан өвчний 659 тохиолдол бүртгэгдлээ